Đổi mới trong lãnh đạo: Lãnh đạo, Phong cách lãnh đạo P.2

Đổi mới trong lãnh đạo: Lãnh đạo, Phong cách lãnh đạo

Đổi mới trong lãnh đạo: Lãnh đạo, Phong cách lãnh đạo P.2
Đổi mới trong lãnh đạo

Từ khóa: Đổi mới trong lãnh đạo, Phong cách lãnh đạo, Tầm nhìn, Giá trị cốt lõi, Hướng dẫn công việc, Đánh giá kết quả công việc

Lãnh đạo và phong cách lãnh đạo

1.1 Lãnh đạo là gì?

Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về lãnh đạo. Theo nghĩa đen, “lãnh” là đảm nhận, “đạo” là đường. “Lãnh đạo” là đảm nhận con đường để dẫn dắt đội ngũ của mình đi trên con đường đó nhằm đạt đến một đích đến nào đó đã định sẵn. Các định nghĩa về lãnh đạo đều đưa ra những đặc điểm của nhà lãnh đạo hoặc nhữn hành động của họ, chẳng hạn như đưa ra tầm nhìn, quản lý nhân viên hoàn thành nhiệm vụ hay đưa ra những chỉ số thách thức (http://bensimonton.com/exactly-what- is-leadership.html).

Tuy nhiên, để đưa ra một khái niệm về lãnh đạo, cần thiết không những tập trung vào “nhà lãnh đạo lãnh đạo cái gì”? mà vào “người được lãnh đạo đang theo cái gì?” (Bennet Simonton, 2011). Theo Bennet Simonton – tác giả cuốn sách “Leading people to highly motivated and committed” (“Lãnh đạo con người thành người có động lực và cam kết), “leadership is the act of transmitting value standards to employees, which most then follow or use to perform their work” [lãnh đạo là hành động chuyển giao các tiêu chuẩn về giá trị cho nhân viên theo đó họ sẽ theo đuổi các giá trị đó và sử dụng nó trong công việc]. Trong khi đó Patterson (1993) – hiệu trưởng của nhiều trường ở Appleton, bang Wisconsin cho rằng, “In the organization of tomorrow, leading is defined as the process of influencing others to achieve mutually agreed upon purposes for the organization” [Trong tổ chức trong tương lai, lãnh đạo là một quá trình tạo ảnh hưởng lên người khác để cùng nhau đạt được những mục đích của tổ chức]. Trong hai định nghĩa này, hai thành tố chính của lãnh đạo là hành động chuyển giao/quá trình tạo ảnh hưởng và giá trị/mục đích của tổ chức.

Để chuyển giao giá trị và tạo ảnh hưởng, nhà lãnh đạo cần có các phẩm chất như: những giá trị tinh thần về niềm tin, lòng quyết tâm, giá trị về nhân cách như đạo đức, giá trị về phẩm chất như kiến thức, kinh nghiệm và những giá trị thuộc về kỹ năng như động viên giao tiếp, giải quyết vấn đề và hướng dẫn… Những nhà lãnh đạo giỏi thường không phải do bẩm sinh. Họ cần không ngừng phát triển khả năng tự học, rèn luyện và tích lũy kinh nghiệm.

Nếu bạn được giao phó một vị trí lãnh đạo của một đơn vị, nghĩa là bạn có quyền, nhưng quyền ấy không quyết định bạn là một nhà lãnh đạo giỏi. Quyền lực mới chỉ cho phép bạn trở thành sếp (chỉ đạo người khác), nhưng chưa đủ để bạn có thể trở thành một lãnh đạo thực thụ. Một nhà lãnh đạo được nhân viên đánh giá cao hay thấp tùy thuộc vào cách thức hành động của anh ta nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức và mang lại phúc lợi cho nhân viên. Những nhà lãnh đạo chỉ nghĩ cho bản thân mình chắc chắn sẽ không đạt được hiệu quả cao trong đơn vị vì nhân viên chỉ biết nghe lời chứ không ủng hộ. Nhà lãnh đạo là những người gợi cảm hứng và tạo ảnh hưởng lên nhân viên để họ cùng nhau thực hiện mục tiêu của tổ chức.


Phụ lục 1: 16 câu hỏi dành cho lãnh đạo

Tướng Douglas Mac Arthur (1880-1964) là nhà quân sự chiến lược xuất sắc của Mỹ và là nhà quản lý có tầm nhìn xa. Ông đã thiết lập một danh sách gồm 16 câu hỏi để hướng dẫn chính mình trong việc lãnh đạo và chúng vẫn có ích cho những nhà lãnh đạo thời nay.
Bạn hãy trả lời cho các câu hỏi dưới đây để tự đánh giá bản thân có phải là một nhà lãnh đạo giỏi.
1. Tôi có động viên và khuyến khích nhân viên?
2. Tôi có dũng cảm loại bỏ những nhân viên luôn thích chứng tỏ mình quá mức?
3. Trong quyền hạn của mình, tôi cố gắng hết mình để khuyến khích và động viên nhân viên để khắc phục những điểm yếu và sai lầm?
4. Tôi có biết tên tuổi và tính cách của những nhân viên của mình? Tôi có biết rõ về họ?
5. Tôi có hiểu rõ các yêu cầu, mục tiêu công việc và cách quản lý của tôi?
5. Tôi có dễ mất bình tĩnh?
6. Tôi có hành động đúng theo cách mà các nhân viên của tôi mong đợi?
7. Tôi có đùn đẩy những công việc lẽ ra là của tôi?
8. Tôi có ôm khư khư mọi việc và chẳng ủy thác cho ai việc gì?
9. Tôi có phát triển nhân viên của mình bằng cách giao cho họ nhiều trách nhiệm?
10. Tôi có thực sự muốn nhân viên của mình hạnh phúc, coi họ là một thành viên của gia đình tôi?
11. Tôi có phong thái, giọng nói bình tĩnh, từ tốn, tự tin hay tôi dễ nổi cáu và dễ bị kích động?
12. Tôi có làm gương cho nhân viên trong cách ăn mặc, cách cư xử, tác phong?
13. Tôi có bợ đỡ cấp trên và ích kỷ với cấp dưới?
14. Tôi có cởi mở với nhân viên của mình không?
15. Tôi có nghĩ nhiều đến vị trí hơn là công việc không?
16. Tôi có khiển trách một nhân viên ngay trước mặt những người khác không?
CÂU HỎI
Bạn đang nắm giữ vị trí lãnh đạo tại trường; bạn có đội ngũ nhân viên dưới quyền: bạn đang có nhiều nhiệm vụ và đang quản lý đội ngũ con người để thực hiện những nhiệm vụ này.
Trong 10 phút suy nghĩ bạn hãy trả lời các câu hỏi sau:
- Vì sao tôi lại trở thành lãnh đạo của trường?
- Lãnh đạo là gì?
- Tôi phải làm gì để hoàn thành vai trò lãnh đạo của mình?

Lãnh đạo và quyền lực

Như đã đề cập ở trên, quyền lực mới chỉ cho phép nhà lãnh đạo trở thành sếp. Lãnh đạo có hiệu quả sẽ không tồn tại nếu không có quyền lực. Tương tự, nếu quyền lực không có sự lãnh đạo hợp lý sẽ dẫn đến thất bại (http://www.purposefulaction.com/).
Nhà lãnh đạo thực thụ phải có kỹ năng để sử dụng quyền lực – khả năng gây ảnh hưởng để nhân viên cũng như kích thích lòng ham muốn đạt được mục tiêu của họ.
Quyền lực có thể được hiểu là khả năng của một người ảnh hưởng đến hành vi của người khác để người đó hành động theo ý muốn của mình. Kỹ năng sử dụng quyền lực là một khả năng hoặc tiềm năng được sử dụng một cách khéo léo để người khác làm theo ý bạn mà người đó không cho rằng bạn đang sử dụng quyền lực để ép buộc họ.

Cách thức sử dụng quyền lực

Một người có thể có được quyền lực từ 4 cách sau đây:

Cách thức sử dụng quyền lực
Cách thức sử dụng quyền lực

1.2 Lãnh đạo truyền cảm hứng

CÂU HỎI: Nếu bạn là nhân viên, nếu mỗi ngày bạn đến chỗ làm mà luôn gặp sếp ở trạng thái mệt mỏi, căng thẳng, dễ quạu quọ, hoặc luôn ở tình trạng buồn chán, thẫn thờ, thiếu sinh khí, liệu bạn có động lực để làm việc hăng say không?

Bạn hãy liệt kê những điều cần thiết để trở thành một nhà lãnh đạo truyền cảm hứng. Hãy suy nghĩ 7 điều sau đây để trở thành nhà lãnh đạo truyền cảm hứng.

1. Hãy bắt đầu từ chính bản thân nhà lãnh đạo:

  • Trước tiên nhà lãnh đạo cần phải xem xét bản thân mình:
  • Tôi đã thực sự tâm huyết với công việc và vị trí mình hiện tại chưa?
  • Tôi có thực sự hết lòng vì sự phát triển chung của trường hay không?
  • Tôi có thực sự hướng đến mục tiêu của tổ chức hay không?

Để truyền cảm hứng cho nhân viên nhà lãnh đạo cần phải có hứng thú với công việc. Chẳng hạn, khi một hiệu trưởng luôn thờ ơ với công tác lãnh đạo, họ sẽ tạo một không khí chán nản, khiến cán bộ nhân viên nhà trường làm việc không tích cực và có thể rời bỏ trường.

2. Hãy chia sẻ mục tiêu, sứ mạng của nhà trường với tất cả các nhân viên:

Khi nhà lãnh đạo chia sẻ mục tiêu, sứ mạng của tổ chức với các nhân viên, nhân viên sẽ cảm thấy gắn bó nhiều hơn với tổ chức bởi vì họ cảm thấy được tin tưởng vì họ là một phần trong tổ chức. Các nhân viên sẽ cảm thấy vinh dự và hãnh diện nếu họ có được cơ hội gắn bó cùng tổ chức để góp phần vào sự phát triển lâu dài của tổ chức.

Chẳng hạn, trong nhà trường, khi hiệu trưởng chia sẻ với cán bộ nhân viên về tầm nhìn của nhà trường “phấn đấu trở thành một trường đại học chuyên nghiệp trong lĩnh vực đào tạo những người thầy tận tâm, hết lòng vì sự nghiệp giáo dục…”, bản thân người nhân viên sẽ nhận ra: bản thân họ đóng vai trò rất quan trọng trong việc hiện thực hóa tầm nhìn này (Xem thêm chương 2).

3. Luôn khuyến khích nhân viên cho ý kiến và tôn trọng ý kiến của họ:

 Nhà lãnh đạo cần gợi mở để nhân viên cho ý kiến về các vấn đề trong tổ chức. (Trong cuốn Lãnh đạo cho trường học trong tương lai của Patterson, đây là một trong năm giá trị của một nhà lãnh đạo thực thụ: Openness to participation – Khuyến khích sự tham gia của nhân viên). Khi nhận được ý kiến của nhân viên, nhà lãnh đạo cần cảm ơn và đánh giá cao những ý kiến đóng góp của họ. Việc đánh giá cao này không dừng lại ở lời nói, mà là việc nhà lãnh đạo xem xét, tổng hợp các ý kiến đó để đưa ra những quyết định tối ưu nhất.

Để khuyến khích nhân viên tham gia, nhà lãnh đạo cần tạo một môi trường thoải mái để chia sẻ. Ngoài ra, nhà lãnh đạo nên sẵn sàng chấp nhận những sai lầm của mình và sẵn sàng lắng nghe ý kiến của nhân viên. Việc chấp nhận “không ai là hoàn hảo” và “chúng ta là con người, chúng ta có thể mắc sai lầm” sẽ là một bước quan trọng để trở thành một nhà lãnh đạo thực thụ.

4. Khen, chê kịp thời:

 Nhà lãnh đạo cần phải biết dành tặng những lời khen cho nhân viên của mình và cần phải biết cách phê bình nhân viên của mình một cách đúng lúc và đúng cách. Nghệ thuật trong việc dùng lời khen chê đó là: Khen nhân viên nên khen trước mặt người khác nhưng khi chê thì đừng chê nhân viên trước mặt nhiều người vì sẽ khiến cho họ bị tổn thương. Trong trường hợp nhân viên vừa có những việc làm đáng biểu dương vừa bị mắc lỗi thì nhà lãnh đạo nên khen trước, ghi nhận sự đóng góp của họ rồi hãy phê bình sau.

Ví dụ, một người nhân viên trợ lý sẵn sàng tự nguyện ở lại làm buối tối để hoàn thành bài báo cáo cho sếp trong khi đó hai người trợ lý khác vẫn về nhà như thường lệ vì đã hết giờ làm việc. Đến 9 giờ tối mới xong, người nhân viên này vẫn chưa kịp ăn uống gì cả, bụng thì đói, người thì mệt nhưng khi người sếp cầm báo cáo lại la ầm lên: “Trời ơi! Sao em làm tệ quá, lập báo cáo mà cũng không biết lập, làm ăn kỳ vậy trời?”… Lúc đó, người trợ lý sẽ rất buồn và nghĩ thầm: “Biết vậy khỏi ở lại làm cho mệt, đã hết lòng rồi, chẳng được khen ngợi mà còn bị la quá trời!”

5. Hãy làm cho nhân viên cảm thấy họ tự hào khi được làm việc cho tổ chức:

Đây là nguyên tắc rất quan trọng trong việc truyền cảm hứng cho nhân viên. Người nhân viên thường vinh dự vì được làm việc cho một tổ chức có tiềm năng, được làm việc cho một tổ chức rất chuyên nghiệp, hay vinh dự vì được làm việc cho một tổ chức có những ý nghĩa cao đẹp…

Nhà lãnh đạo nên chọn ra những điểm nổi bật của tổ chức rồi chia sẻ với các nhân viên và giúp họ nhìn ra được điều đó.

6. Hãy chia sẻ những kinh nghiệm của nhà lãnh đạo với nhân viên:

Thông qua việc chia sẻ kinh nghiệm, các nhân viên sẽ cảm thấy gần gũi và thân thiết hơn với nhà lãnh đạo. Nhà lãnh đạo nên giữ một khoảng cách hợp lý giữa mình và nhân viên, đủ để họ hiểu và chia sẻ.

CÂU HỎI: Hãy xem đoạn phim, Người huấn luyện viên truyền cảm hứng: 
Bạn thấy người huấn luyện viên đã nói gì trước khi buổi tập diễn ra? Bạn thấy ông ấy đã làm gì để thách thức cầu thủ của mình? Nhà huấn luyện này rất giàu tâm lý, ông đã đưa ra mục tiêu, bịt mắt cầu thủ và liên tục “kêu gọi” người cầu thủ này vượt qua giới hạn của chính mình. Bằng cách này, ông đã khơi gợi cho cầu thủ của mình phát huy tối đa sức mạnh mà chính bản thân cầu thủ của ông cũng không tin mình có thể vượt qua được giới hạn của chính mình!

Hãy tạo ra những thử thách với nhân viên:

Việc tạo ra những thử thách với nhân viên sẽ khiến cho họ luôn phấn đấu để vượt qua được thử thách đó. Đương nhiên, nhà lãnh đạo cũng phải biết cách đưa ra những thử thách hợp lý, nếu không, nhân viên sẽ cảm thấy bị căng thẳng, nản chí và buông xuôi hoặc thậm chí rời bỏ tổ chức. Việc tạo ra những thử thách phải đi kèm với các chế độ khen thưởng hợp lý thì mới khuyến khích nhân viên làm việc hết mình. Trên đây là một số những nguyên tắc gợi ý trong việc tạo ra nguồn cảm hứng với nhân viên.

Các nhà lãnh đạo có thể tham khảo và bổ sung thêm những nguyên tắc phù hợp với tổ chức mình để tạo ra nguồn cảm hứng cho nhân viên để họ gắn bó lâu dài với tổ chức. Việc tạo ra nguồn cảm hứng cho nhân viên cũng đồng nghĩa với việc tạo động lực cho nhân viên gắn bó và hết lòng vì mục tiêu phát triển chung của tổ chức.

1.3 Phẩm chất của nhà lãnh đạo

Theo một kết quả nghiên cứu quan điểm của nhân viên về lãnh đạo, lòng tin cậy đối với nhà lãnh đạolòng tự tin của bản thân nhân viên là hai yếu tố quan trọng nhất để tạo ra mối quan hệ tốt giữa nhà lãnh đạo và nhân viên. Để đạt được sự tin cậy từ nhân viên và lòng tự tin của họ, nhà lãnh đạo cần giao tiếp hiệu quả để họ hiểu được:

  • Tầm nhìn và giá trị của tổ chức (xem chi tiết ở chương 2 tt của tài liệu này).
  • Vai trò của họ trong việc thực hiện mục tiêu của tổ chức
  • Cách thức tổ chức và bản thân người nhân viên đang thực hiện, liên quan đến mục tiêu và chiến lược của tổ chức

Nói tóm lại, nhà lãnh đạo cần truyền đạt được tầm nhìn cho nhân viên biết họ đang ở đâu và đang nhắm đến mục tiêu gì.

 

TRẮC NGHIỆM
Theo thống kê của các nhà nghiên cứu, sau đây là các phẩm chất cần thiết của một nhà lãnh đạo:
+ Thái độ đối với công việc
+ Tác phong làm việc Kiến thức
+ Phẩm chất và tài năng Năng lực tổ chức kỹ thuật
+ Năng lực tổ chức hành chính Thái độ đối với mọi người
Hãy trả lời 50 câu hỏi trong phần phụ lục 2 để đánh giá các phẩm chất lãnh đạo của bạn.
https://lamkinhte.com/kinh-doanh/50-cau-hoi-trong-de-danh-gia-cac-pham-chat-lanh-dao-cua-ban.html

1.4 Phong cách lãnh đạo

Nhiều nhà lãnh đạo thường dẫn dắt tổ chức của mình theo phong cách dựa quá nhiều vào tính cách cá nhân (“Tính cách của tôi thế nào thì tôi sẽ quản lý nhân viên theo cách đó.”) Đó là một hành động sai lầm!

Nhà lãnh đạo cần thay đổi phong cách phù hợp với từng tổ chức, con người và môi trường làm việc để có thể dẫn dắt tổ chức đạt đến mục tiêu đã định. Theo thời gian, nhà lãnh đạo sẽ cần phải thay đổi phong cách để phù hợp với sự phát triển của môi trường tổ chức.

Phong cách lãnh đạo thường được quyết định bởi hai yếu tố chính sau:

Nhân viên dưới quyền: Tùy vào nhân viên dưới quyền của mình, nhà lãnh đạo có phong cách dẫn dắt khác nhau. Một nhân viên mới chắc chắn cần sự kiểm tra giám sát chặt chẽ hơn một nhân viên đã có kinh nghiệm. Một nhân viên có tinh thần làm việc kém cần cách tiếp cận khác với người có tinh thần trách nhiệm cao. Nhà lãnh đạo cần phải biết rõ nhu cầu, cảm xúc và động cơ làm việc của từng nhân viên trong từng thời điểm để sử dụng phong cách lãnh đạo phù hợp.

Tình huống: Nhà lãnh đạo cần có khả năng phán đoán phong cách lãnh đạo nào phù hợp nhất cho từng tình huống cụ thể. Ví dụ khi xử lý một nhân viên có hành vi không đúng, nếu bạn xử lý quá chậm hoặc quá sớm, quá nghiêm khắc hoặc quá nhẹ, việc xử lý sẽ không mang lại hiệu quả.

Ngoài ra còn một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến phong cách lãnh đạo như quyền lực từ cấp trên, kỹ năng của nhân viên, những nhà lãnh đạo không chính thức trong bộ phận và cơ cấu tổ chức. Những yếu tố này đều góp phần ảnh hưởng đến phong cách lãnh đạo của nhà lãnh đạo.

Phần tiếp theo:  1. Phong cách lãnh đạo theo thuyết X và thuyết Y;  2. Phong cách lãnh đạo theo hành vi ;  3. Phong cách lãnh đạo theo tình huống . Một số thách thức trong công tác lãnh đạo tại các trường đại học Việt Nam hiện nay

Lãnh đạo là gì?

Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về lãnh đạo. Theo nghĩa đen, “lãnh” là đảm nhận, “đạo” là đường. “Lãnh đạo” là đảm nhận con đường để dẫn dắt đội ngũ của mình đi trên con đường đó nhằm đạt đến một đích đến nào đó đã định sẵn. Các định nghĩa về lãnh đạo đều đưa ra những đặc điểm của nhà lãnh đạo hoặc những hành động của họ, chẳng hạn như đưa ra tầm nhìn, quản lý nhân viên hoàn thành nhiệm vụ hay đưa ra những chỉ số thách thức (http://bensimonton.com/exactly-what- is-leadership.html). 

Phong cách lãnh đạo quyết định bởi hai yếu tố nào?

Phong cách lãnh đạo thường được quyết định bởi hai yếu tố chính sau:
Nhân viên dưới quyền: Tùy vào nhân viên dưới quyền của mình, nhà lãnh đạo có phong cách dẫn dắt khác nhau. Một nhân viên mới chắc chắn cần sự kiểm tra giám sát chặt chẽ hơn một nhân viên đã có kinh nghiệm. Một nhân viên có tinh thần làm việc kém cần cách tiếp cận khác với người có tinh thần trách nhiệm cao. Nhà lãnh đạo cần phải biết rõ nhu cầu, cảm xúc và động cơ làm việc của từng nhân viên trong từng thời điểm để sử dụng phong cách lãnh đạo phù hợp.
Tình huống: Nhà lãnh đạo cần có khả năng phán đoán phong cách lãnh đạo nào phù hợp nhất cho từng tình huống cụ thể. Ví dụ khi xử lý một nhân viên có hành vi không đúng, nếu bạn xử lý quá chậm hoặc quá sớm, quá nghiêm khắc hoặc quá nhẹ, việc xử lý sẽ không mang lại hiệu quả.

Ngoài ra còn một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến phong cách lãnh đạo như quyền lực từ cấp trên, kỹ năng của nhân viên, những nhà lãnh đạo không chính thức trong bộ phận và cơ cấu tổ chức. Những yếu tố này đều góp phần ảnh hưởng đến phong cách lãnh đạo của nhà lãnh đạo.

Yếu tố quan trọng nhất để tạo ra mối quan hệ tốt giữa nhà lãnh đạo và nhân viên là gì?

 Theo một kết quả nghiên cứu quan điểm của nhân viên về lãnh đạo, lòng tin cậy đối với nhà lãnh đạo và lòng tự tin của bản thân nhân viên là hai yếu tố quan trọng nhất để tạo ra mối quan hệ tốt giữa nhà lãnh đạo và nhân viên. Để đạt được sự tin cậy từ nhân viên và lòng tự tin của họ, nhà lãnh đạo cần giao tiếp hiệu quả để họ hiểu được:
Tầm nhìn và giá trị của tổ chức (xem chi tiết ở chương 2 tt của tài liệu này).
Vai trò của họ trong việc thực hiện mục tiêu của tổ chức
Cách thức tổ chức và bản thân người nhân viên đang thực hiện, liên quan đến mục tiêu và chiến lược của tổ chức
Nói tóm lại, nhà lãnh đạo cần truyền đạt được tầm nhìn cho nhân viên biết họ đang ở đâu và đang nhắm đến mục tiêu gì.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

This site uses cookies. By browsing this website, you agree to our use of cookies. Visit our Privacy Policy

Login  |   Register New

Advertisement

Login  |   Register New

Advertisement