Đặc điểm các loại hình doanh nghiệp ở Việt Nam P.2

II. Đặc điểm các loại hình doanh nghiệp ở Việt Nam

Thành lập và tổ chức quản lý các loại hình doanh nghiệp ở Việt Nam được quy định chủ yếu tại Luật Doanh nghiệp * và các văn bản hướng dẫn thi hành. Theo quy định này, thì ở Việt Nam có các loại hình doanh nghiệp sau để các nhà đầu tư lựa chọn khi kinh doanh: (* Luật số 60/2005/QH11 ngày 29-11-2005 có hiệu lực từ ngày 1-7-2006.)

(i) Hộ kinh doanh. (* Trước đây “hộ kinh doanh” thường được gọi là “hộ kinh doanh cá thể”.)

(ii) Doanh nghiệp tư nhân.

(iii) Công ty hợp danh.

(iv) Công ty TNHH

(v) Công ty cổ phần

Luật Doanh nghiệp điều chỉnh trực tiếp việc thành lập và tổ chức quản lý của 4 loại hình doanh nghiệp là doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh, công ty TNHH và công ty cổ phần; còn việc thành lập và tổ chức quản lý hộ kinh doanh cá thể được quy định tại Nghị định 88/2006/NĐ-CP ngày 29 tháng 8 năm 2006 về đăng ký kinh doanh.

Hộ kinh doanh cá thể là gì?

1. Hộ kinh doanh cá thể
Hộ kinh doanh cá thể là loại hình doanh nghiệp có các đặc điểm sau:
+ Do một cá nhân, một nhóm người hoặc một hộ gia đình làm chủ sở hữu.
+ Chủ sở hữu chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình đối với khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của hộ kinh doanh cá thể.
+ Hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân và con dấu.
+ Hộ kinh doanh không được sử dụng thường xuyên quá 10 lao động.

Doanh nghiệp tư nhân là gì?

2. Doanh nghiệp tư nhân
Doanh nghiệp tư nhân là một loại hình doanh nghiệp được điều chỉnh bởi Luật Doanh nghiệp và các quy định hướng dẫn thi hành. Theo quy định của Luật Doanh nghiệp, doanh nghiệp tư nhân có các đặc điểm sau:

+ Là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ sở hữu; và cá nhân chủ sở hữu đó chỉ được làm chủ sở hữu một DNTN; không được đồng thời là chủ sở hữu của DNTN khác hoặc chủ sở hữu hộ kinh danh và thành viên hợp danh công ty hợp danh.
+ Cá nhân chủ sở hữu tự quyết định cơ cấu tổ chức và thường trực tiếp quản lý, thực hiện các hoạt động kinh doanh; và là người đại diện theo luật của doanh nghiệp;.

+ Cá nhân chủ sở hữu chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

+ Doanh nghiệp tư nhân không có tư cách pháp nhân

Như vậy, có thể nói, hộ kinh doanh và doanh nghiệp tư nhân về bản chất là giống nhau; và đặc trưng cơ bản của chúng là về pháp lý không có sự phân biệt rõ ràng về quyền, nghĩa vụ của chủ sở hữu doanh nghiệp và doanh nghiệp. Trong mọi trường hợp, thì chủ doanh nghiệp là người chịu trách nhiệm vô hạn và cuối cùng về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Về quy mô, thì doanh nghiệp tư nhân nhìn chung có thể lớn hơn hộ kinh doanh cá thể.

Công ty hợp danh là gì?

3. Công ty hợp danh
Công ty hợp danh là loại hình doanh nghiệp mới xuất hiện tại Việt Nam bắt đầu từ năm 2000 theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 1999. Cho đến nay, số lượng công ty hợp danh không nhiều (chỉ mới khoảng vài chục, không kể số các công ty hợp danh trong các ngành, nghề mà pháp luật bắt buộc phải sử dụng để kinh doanh các ngành, nghề đó).

Công ty hợp danh có các đặc điểm sau đây:
Có ít nhất 2 thành viên là cá nhân, trong đó có phải có ít nhất một thành viên hợp danh. Ngoài thành viên hợp danh có thể có thành viên góp vốn. Thành viên hợp danh phải là cá nhân, còn thành viên góp vốn có thể là cá nhân, tổ chức.
Thành viên hợp danh chịu trách nhiệm liên đới và vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các khoản nợ và nghĩa vụ khác của doanh nghiệp; còn thành viên góp vốn chỉ chịu trách nhiệm trong trong phạm vi giá trị số vốn góp vào công ty. Thành viên hợp danh có quyền quản lý và điều hành hoạt động kinh doanh của công ty; còn thành viên góp vốn không có quyền quản lý công ty. Trường hợp thành viên góp vốn tham gia quản lý điều hành công ty, thì thành viên đó đương nhiên được coi là thành viên hợp danh.

Công ty hợp danh có tư cách pháp nhân.
Công ty hợp danh không được phát hành chứng khoán.

Như vậy, trên thực tế công ty hợp danh quy định tại Luật Doanh nghiệp có thể tồn tại dưới 2 hình thức. Một là, tất cả thành viên đều là thành viên hợp danh (không có thành viên góp vốn); trong trường hợp này, đó là công ty hợp danh thông thường tương tự như ở các nước khác. Hai là, có cả thành viên hợp danh và thành viên góp vốn; trong trường hợp này, là công ty hợp danh hữu hạn tương tự như quy định của pháp luật ở các nước khác. Tóm lai, công ty hợp danh theo quy định tại Luật Doanh nghiệp có thể là hợp danh thông thường hoặc hợp danh hữu hạn (xem tương ứng sơ đồ 2, sơ đồ 3).

Trong công hợp danh, có sự khác nhau cơ bản giữa thành viên hợp danh và thành viên góp vốn.
Bảng sau đây sẽ so sánh chi tiết sự giống và khác nhau này

Sự khác nhau cơ bản giữa thành viên hợp danh và thành viên góp vốn.

Trong công hợp danh, có sự khác nhau cơ bản giữa thành viên hợp danh và thành viên góp vốn.
Bảng sau đây sẽ so sánh chi tiết sự giống và khác nhau này:
Bảng 1 – So sánh chi tiết sự giống và khác nhau giữa thành viên hợp danh và thành viên góp vốn

Công ty trách nhiệm hữu hạn là gì?

4. Công ty trách nhiệm hữu hạn
Theo quy định của Luật doanh nghiệp, thì công ty TNHH được chia thành hai loại căn cứ và số lượng thành viên ; đó là:

(i) công ty TNHH 1 thành viên và (ii) công ty TNHH hai thành viên trở lên. (* Sự phân chia này thể hiện sự đặc thù trong lịch sử phát triển của hệ thống pháp luật về doanh nghiệp ở Việt Nam. Cũng chỉ mới gần đây, luật pháp mới cho phép 1 cá nhân hay tổ chức được thành lập loại hình công ty TNHH ); Sự khác biệt cơ bản giữa hai loại hình công ty TNHH này là cơ cấu tổ chức quản lý hay cách thức thực hiện quyền chủ sở hữu và số lượng thành viên công ty. Mặc dù vậy, công ty TNHH có những đặc điểm chung sau:

+ Số lượng thành viên không quá 50 (* Đối với công ty TNHH 2 thành viên trở lên thì số lượng thành viên tối đa cũng không quá 50.)
+ Trách nhiệm của các thành viên giới hạn trong phạm vi số vốn cam kết góp vào công ty.
+ Phần vốn góp chuyển nhượng được; nhưng bị hạn chế chuyển nhượng.
+ Công ty là một pháp nhân độc lập và tách biệt về pháp lý với các thành viên.
+ Không được phát hành chứng khoán.

Công ty TNHH một thành viên lần đầu tiên xuất hiện tại Việt nam vào năm 2000 theo quy định của Luật doanh nghiệp 1999. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, chỉ có tổ chức mới được thành lập và làm chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên. Luật Doanh nghiệp 2005 đã có bước phát triển mới, cho phép 1 cá nhân cũng được quyền thành lập và làm chủ sở hữu công ty TNHH. Nói cách khác, từ ngày 1-7-2006 thì 1 tổ chức hay cá nhân đều được quyền thành lập và làm chủ sở hữu công ty TNHH.

Công ty cổ phần là gì?

5 Công ty cổ phần
Công ty cổ phần có các đặc điểm cơ bản sau:

+ Số lượng thành viên tối thiểu là 3 và không hạn chế số lượng tối đa. Thành viên công ty là người sở hữu cổ phần, được gọi là cổ đông.
+ Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. Có thể có nhiều loại cổ phần.
+ Cổ phần được tự do chuyển nhượng.
+ Trách nhiệm của cổ đông giới hạn trong phạm vi vốn đã góp vào công ty.
+ Công ty là pháp nhân độc lập trước pháp luật và với các cổ đông.
+ Công ty cổ phần được phát hành chứng khoán.

So sánh giữa loại hình công ty TNHH và công ty cổ phần

Công ty TNHH và công ty Cổ phần

Khi so sánh giữa loại hình công ty TNHH và công ty cổ phần thì có 2 đặc điểm cơ bản giống nhau đó là:
(i) sự tách bạch giữa công ty và cổ đông/thành viên và
(ii) chế độ trách nhiệm hữu hạn của tất cả các thành viên (xem sơ đồ)

Trên đây là những đặc điểm cơ bản nhất của các loại hình doanh nghiệp ở Việt Nam. Câu hỏi tiếp theo là trong những loại hình này thì loại nào là sự lựa chọn tốt nhất đối với các nhà đầu tư. Để trả lời câu hỏi nói trên, trong phần hai tiếp theo đây chúng tôi sẽ so sánh một cách cụ thể những điểm mạnh và yếu giữa các loại hình này. Có lẽ trên cơ sở cân nhắc, so sánh những điểm mạnh và điểm yếu của từng loại hình doanh nghiệp, loại hình doanh nghiệp cụ thể sẽ được lựa chọn, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh và yêu cầu cụ thể của nhà đầu tư.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

This site uses cookies. By browsing this website, you agree to our use of cookies. Visit our Privacy Policy

Login  |   Register New

Advertisement

Login  |   Register New

Advertisement